Phát triển làng nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tỉnh Nghệ An

           Trong thời gian qua, các làng nghề CN-TTCN đã có những đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội như thu hút nguồn lực trong dân, tạo ra nguồn sản phẩm phong phú và đa dạng phục vụ nhu cầu của xã hội và xuất khẩu, giải quyết lao động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố, xoá đói giảm nghèo… Một số làng nghề đã thực sự đứng vững và phát triển trong cơ chế thị trường.

Các tỉnh, thành phố có nhiều làng nghề nhất chủ yếu tập trung ở miền Bắc. Trong đó thành phố Hà Nội có số làng nghề, làng nghề truyền thống được công nhận nhiều nhất là 302 làng, tiếp đến là các tỉnh Thái Bình: 247 làng, Thái Nguyên: 236 làng, Nghệ An: 172 làng...

Tại Nghệ An, những năm qua, công tác phát triển ngành nghề, làng nghề nông thôn luôn được các ngành, các cấp chính quyền quan tâm, nhờ đó số lượng làng nghề trên địa bàn tỉnh đã tăng lên nhanh chóng. Sản phẩm làng nghề phong phú, nhiều chủng loại, một số sản phẩm đã đi vào thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng như: miến gạo Phú Thành - Quỳnh Hậu, hương trầm Tân Lạc, Tân Hương - Quỳ Châu, nước mắm Phú Lợi - Quỳnh Dị, mây tre đan Đức Phong, tương Nam Đàn, gạch, ngói Cừa - Nghĩa Hoàn... Hoạt động làng nghề đã giải quyết việc làm tại chỗ cho gần 10.000 hộ dân, hơn 20.000 lao động với thu nhập bình quân 35,5 triệu đồng/năm, góp phần phát triển kinh tế địa phương, nâng cao đời sống nhân dân. Đặc biệt, nhiều làng xã đã giàu lên nhờ phát triển kinh tế làng nghề.

Bên cạnh những kết quả đạt được, làng nghề CN-TTCN vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Đa số các cơ sở sản xuất kinh doanh trong các làng nghề có quy mô nhỏ, chủ yếu là hộ gia đình, thiết bị công nghệ sản xuất lạc hậu, chậm đổi mới, năng lực trình độ tổ chức quản lý các cơ sở sản xuất kinh doanh ngành nghề nông thôn còn bất cập, dẫn đến sức cạnh tranh kém trên thị trường. Bao gói và nhãn sản phẩm đơn giản không hấp dẫn, thị trường tiêu thụ sản phẩm phân tán, manh mún. Đa phần các làng nghề trong tỉnh vẫn đang loay hoay trong việc tìm hướng phát triển bền vững bởi chưa xây dựng được thương hiệu riêng hoặc chưa mặn mà với việc xây dựng thương hiệu, dẫn đến khó khăn trong tìm kiếm thị trường tiêu thụ, giảm giá trị sản xuất. Vô hình chung sản phẩm của các làng nghề trong tỉnh luôn bị cạnh tranh trong thế bất bình đẳng, thua thiệt ngay cả ở trong thị trường nội địa.

Tình hình sản xuất tại các làng nghề hiện nay đang gặp rất nhiều khó khăn do nguồn nguyên liệu tại chỗ đáp ứng ở mức độ rất hạn chế, phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu từ nơi khác do đó phát sinh chi phí mua nguyên vật liệu, trả công cho người lao động,…làm tăng giá thành sản phẩm trong khi giá bán sản phẩm không tăng. Vì vậy, nhiều cơ sở sản xuất tại các làng nghề không muốn mở rộng quy mô sản xuất. Dẫn đến không đảm bảo việc làm thường xuyên và liên tục cho người lao động. Công việc tại làng nghề dần trở thành một công việc thời vụ thay vì mang tính chuyên môn hóa, tay nghề cao. Lý do trên kết hợp với quá trình đô thị hoá đã tạo nên sự chuyển dịch lao động nông thôn vào các khu công nghiệp và ra thành phố lớn làm việc.

 

 Một số sản phẩm mây tre đan ở làng nghề Nghi Thái-Nghi Lộc

 Để phát triển làng nghề CN-TTCN ổn định, bền vững, trong thời gian tới cần thực hiện một số giải pháp như: Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về các chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề CN-TTCN. Sử dụng lồng ghép các nguồn vốn thuộc Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề; Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, ngân sách địa phương, vốn tín dụng và các nguồn vốn hợp pháp khác để đầu tư phát triển làng nghề CN-TTCN, làng nghề gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới. Kết hợp với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đẩy mạnh áp dụng thương mại điện tử, hỗ trợ các cơ sở sản xuất làng nghề CN-TTCN xây dựng website giới thiệu, quảng bá, xây dựng thương hiệu sản phẩm làng nghề.

               Muốn các làng nghề truyền thống của tỉnh phát triển bền vững, xây dựng thương hiệu là việc làm cần thiết. Khi xây dựng được thương hiệu sẽ tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm, việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ sẽ thuận lợi hơn, đặc biệt, các mặt hàng xuất khẩu sẽ không phải qua các khâu trung gian hay dùng thương hiệu của đối tác khi xuất khẩu, từ đó tăng giá trị và doanh thu cho làng nghề. Xây dựng thương hiệu trước tiên là sự đầu tư để mang lại những sản phẩm có chất lượng, thể hiện uy tín của đơn vị sản xuất kinh doanh. Muốn làm được như vậy, làng nghề cần chú trọng hơn nữa tới công tác đào tạo nghề, đổi mới công nghệ, phương thức kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến mẫu mã, tạo dựng uy tín, hình ảnh của thương hiệu trên thương trường.

           Trong những năm gần đây, thực hiện chủ trương đổi mới về kinh tế của Đảng và Nhà nước, Nghệ An rất quan tâm phát triển TTCN, nghề và làng nghề. Với những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và của các cấp, các ngành, của chính quyền các địa phương, chắc chắn làng nghề ở Nghệ An sẽ có bước phát triển mới, góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh./.

Phan Hạnh – Phòng Khuyến Công

Phản hồi bài viết