Đẩy mạnh chuyển đổi số - động lực tăng trưởng kinh tế

           Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đã và đang tác động mạnh mẽ đến toàn cầu, buộc Chính phủ, doanh nghiệp các nước trên thế giới phải đối mặt với những thách thức lớn, đòi hỏi những sự thay đổi để phù hợp với sự tiến bộ của công nghệ, khoa học kỹ thuật. Chuyển đổi số (viết tắt là CĐS) được xem là xu hướng tất yếu và vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nhiều lĩnh vực của xã hội như truyền thông đại chúng, y học, khoa học,…

Có rất nhiều định nghĩa và cách hiểu khác nhau về CĐS.

Theo Công ty Nghiên cứu và Tư vấn công nghệ thông tin Gartner CĐS là việc ứng dụng công nghệ trong thay đổi mô hình kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó tạo thêm nhiều cơ hội và giá trị mới, giúp doanh nghiệp gia tăng tốc độ tăng trưởng và đạt doanh số tốt hơn. Theo Microsoft, chuyển đổi số chính là tái cấu trúc tư duy trong phối hợp giữa dữ liệu, quy trình và con người nhằm tạo ra nhiều giá trị mới.

Tại Việt Nam, CĐS được hiểu quá trình thay đổi từ mô hình truyền thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dụng công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud)… thay đổi phương thức điều hành, lãnh đạo, quy trình làm việc, văn hóa công ty.

 

 Xu hướng chuyển đổi số

 

 

Nền tảng số được sử dụng nhiều nhất trong các doanh nghiệp Việt Nam là ứng dụng vào quản trị doanh nghiệp, tiếp đến là tiếp thị, phương pháp thanh toán, bán hàng, lập kế hoạch sản xuất…

Quy mô doanh nghiệp khác khau khi chuyển sang nền tảng số ứng dụng vào các lĩnh vực khác nhau sẽ có những thay đổi và mức độ khác nhau. Doanh nghiệp quy mô vừa tập trung mạnh vào quản trị doanh nghiệp, tiếp thị, bán hàng, phương pháp thanh toán, trong khi lại ứng dụng nền tảng số khá thấp trong các lĩnh vực lập kế hoạch sản xuất, quản lí chuỗi cung ứng và cung cấp dịch vụ. Doanh nghiệp lớn tập trung nhiều vào quản trị doanh nghiệp, lập kế hoạch sản xuất, quản lí chuỗi cung ứng, phương pháp thanh toán, bán hàng, nhưng còn ít chuyển đổi trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ và tiếp thị. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ tập trung nhiều nhất vào các lĩnh vực bán hàng, tiếp thị và phương pháp thanh toán, nhưng lại khá yếu trong việc áp dụng nền tảng số vào quản lý chuỗi cung ứng và lập kế hoạch sản xuất.

Ở Việt Nam, những ngành diễn ra chuyển đổi số sớm nhất có thể kể đến là: tài chính, giao thông và du lịch. Có rất ít tổ chức nhận thức đúng vai trò của CĐS, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ – lực lượng chiếm đến 97% tổng số doanh nghiệp.

Chính phủ và các bộ, ngành đã đưa ra rất nhiều chính sách nhằm hỗ trợ, thúc đẩy CĐS phát triển. Tiêu biểu là là Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Theo đó, mục tiêu cơ bản đến năm 2025, 80% dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, được cung cấp trên nhiều phương tiện khác nhau, bao gồm cả thiết bị di động; 90% hồ sơ công viêc tại cấp bộ, tỉnh; 80% hồ sơ tại cấp huyện và 60% cấp xã được xử lý trên môi trường mạng; 100% báo cáo cơ sở dữ liệu quốc gia tạo nền tảng phát triển chính phủ điện tử, bao gồm các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, đăng ký doanh nghiệp, tài chính, bảo hiểm được hoàn thành và kết nối chia sẻ trên toàn quốc. 50% hoạt động kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước được thực hiện thông qua môi trường số và hệ thống thông tin cơ quan quản lý.

Mục tiêu cơ bản đến năm 2030, 100% dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, được cung cấp trên nhiều phương tiện truy cập khác nhau, bao gồm cả thiết bị di động; 100% hồ sơ công việc tại cấp bộ, tỉnh; 90% hồ sơ công việc tại cấp huyện và 70% hồ sơ công việc tại cấp xã được xử lý trên môi trường mạng…

Lợi ích của chuyển đổi số

Đối với Chính phủ

CĐS sử dụng dữ liệu và hệ thống công nghệ số nhằm thay đổi trải nghiệm người sử dụng với các dịch vụ công do Nhà nước cung cấp. Việc thay đổi hệ thống công nghệ cũng làm thay đổi nghiệp vụ, mô hình và phương thức hoạt động của bộ máy cơ quan nhà nước.

CĐS giúp thay đổi nhận thức của các nhà lãnh đạo, có khả năng định hướng hướng đi và sự thành công của quốc gia và tổ chức. Hiện nay, các quốc gia trên thế giới đã đầu tư rất nhiều vào hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin nhằm phục vụ cho quá trình chuyển đổi số trước những lợi ích mà nó đem lại. Chính phủ các nước dần ứng dụng chuyển đổi số vào công tác xây dựng “Nhà nước số”, “Chính phủ điện tử”.

Trước xu hướng đó, Chính phủ Việt Nam cũng đang từng bước áp dụng vào công tác quản lý và xây dựng chính phủ điện tử với các chính sách - pháp luật đang được sửa đổi nhằm có hệ thống pháp lý phù hợp với xu hướng hiện nay. Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam còn khuyến khích các ngành/nghề, doanh nghiệp áp dụng chuyển đổi số trong tất cả lĩnh vực, như: chuyển đổi số doanh nghiệp, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng, chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục, trong công tác truyền thông,…

Đối với doanh nghiệp

- Thu hẹp khoảng cách giữa các phòng, ban trong doanh nghiệp: CĐS sẽ giúp tăng cường sự kết nối, liên kết thông tin giữa các phòng, ban thông qua việc kết nối với một nền tảng hệ thống công nghệ đồng nhất.

- Tăng cường sự minh bạch và hiệu quả trong hệ thống quản trị doanh nghiệp: Với ứng dụng chuyển đổi số, CEO của doanh nghiệp sẽ có thể chủ động và dễ truy xuất báo cáo về các hoạt động của doanh nghiệp, điều này sẽ giúp CEO quản lý doanh nghiệp hiệu quả và minh bạch hơn so với trước đó.

- Nâng cao năng suất nhân viên: Chuyển đổi số được xem là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp khai thác được tối đa năng lực làm việc của nhân viên. Đối với những công việc có giá trị gia tăng thấp, hệ thống hoàn toàn có thể tự động thực hiện mà doanh nghiệp không cần tốn chi phí trả lương cho nhân viên.

- Nâng cao năng lực cạnh tranh: Doanh nghiệp sở hữu nền tảng số hóa sẽ dễ dàng hơn trọng việc triển khai và vận hành doanh nghiệp một cách hiệu quả, chính xác và chất lượng. Đồng thời, chuyển đổi số cũng giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp khác trong việc tương tác nhanh chóng với khách hàng, chính sách chăm sóc và phục vụ khách hàng,…

Đối với người tiêu dùng

CĐS thành công sẽ giúp người tiêu dùng trải nghiệm các dịch vụ công hay các dịch vụ được cung cấp từ các doanh nghiệp ngày càng thuận tiện, nhanh chóng. Các giao dịch như: ngân hàng, mua sắm,… hoàn toàn có thể thực hiện trực tuyến qua mạng mà không cần phải trực tiếp thực hiện. Điều này càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh dịch Covid-19 đang ngày càng phức tạp, số ca nhiễm tăng cao hàng ngày, nhiều tỉnh thành đang thực hiện giãn cách xã hội, người dân được khuyến cáo hạn chế tụ tập, mọi giao dịch, công việc, học tập đều được ưu tiên thực hiện trực tuyến, nhằm hạn chế tối đa sự lây nhiễm và ảnh hưởng của dịch trong cộng đồng.

Một số khó khăn, thách thức trong chuyển đổi số

Tính “cố hữu” trong văn hóa doanh nghiệp: Các doanh nghiệp có chiến lược chuyển đổi số nhưng vẫn giữ khư khư văn hóa làm việc truyền thống khiến cho chiến lược ấy khó có thể triển khai. Những thói quen cũ như ngại thay đổi, thiếu sáng tạo, “nước đến chân mới nhảy”,…là rào cản lớn đối với sự phát triển của doanh nghiệp.

Ngân sách hạn hẹp: Đầu tư về công nghệ là một khoản đầu tư không hề nhỏ, bao gồm cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, các giải pháp kỹ thuật. Ngân sách hạn chế là thách thức vô cùng lớn, nó làm chậm quá trình ra quyết định và buộc các nhà lãnh đạo phải lùi bước.

Chiến lược không rõ ràng: Trong bối cảnh hiện nay, chiến lược tư duy truyền thống không còn phù hợp đối với mỗi doanh nghiệp. Lãnh đạo doanh nghiệp cần thay đổi suy nghĩ của mình để có một chiến lược kinh doanh công nghệ số hiệu quả, tạo ra những trải nghiệm ban đầu và lồng ghép những trải nghiệm đó vào quy trình chiến lược phát triển doanh nghiệp.

Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số

Để đạt được mục tiêu kinh tế số chiếm 20% GDP vào năm 2025 và 30% vào năm 2030 theo Quyết định 749/QĐ-TTg đã đề ra; đồng thời, phấn đấu đưa Việt Nam  vào nhóm 30 nước dẫn đầu về công nghệ thông tin, chỉ số đổi mới sáng tạo và chỉ số cạnh tranh, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, cần cụ thể hóa các chính sách, sớm triển khai và cụ thể hóa vào thực tiễn, nhằm tạo ra những điển hình mới trong phong trào CĐS.

Bên cạnh đó, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, để CĐS thành công phải thay đổi nhận thức, bởi nhận thức đóng vai trò quyết định đến sự thành công hay thất bại của CĐS. Đồng thời, khuyến nghị mỗi cơ quan, tổ chức cần tận dụng tối đa cơ hội để phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số. Mặc dù là lĩnh vực công nghệ, nhưng CĐS thành công hay thất bại lại không chủ yếu phụ thuộc vào công nghệ mà còn phụ thuộc vào quyết tâm chính trị và thể chế kinh tế của mỗi quốc gia. Theo đó, trách nhiệm của các cơ quan chức năng là phải tạo ra cơ chế, chính sách phù hợp để thúc đẩy CĐS phát triển, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp áp dụng vào thực tiễn.

Riêng đối các doanh nghiệp, để CĐS thành công phải đổi mới mô hình kinh doanh, xác lập mô hình quản trị dựa trên công nghệ số, hướng tới các mục tiêu phát triển sáng tạo. Cùng với đó, sẵn sàng từ bỏ các mô hình kinh doanh truyền thống để thiết lập mô hình kinh doanh mới, sáng tạo lại các chuỗi cung ứng trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều thay đổi.

Tại Nghệ An, ngày 18/12/2020, Tập đoàn Bưu chính - Viễn thông Việt Nam (VNPT) và UBND tỉnh Nghệ An đã ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược về viễn thông và công nghệ thông tin giai đoạn 2020 - 2025. UBND tỉnh và Tập đoàn VNPT đã thống nhất hợp tác trên 6 nội dung: Hợp tác cung cấp các giải pháp, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) phục vụ cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử hướng tới chính quyền số; Hợp tác trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng viễn thông – công nghệ thông tin (VT-CNTT) và phát triển đô thị thông minh; Hợp tác hoàn thiện các giải pháp đảm bảo an toàn, an ninh thông tin; Hợp tác trong lĩnh vực tuyên truyền nâng cao nhận thức về CNTT và phát triển nguồn nhân lực VT-CNTT; Hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp CNTT và Hợp tác xây dựng nông nghiệp thông minh.

 Tập đoàn VNPT sẽ đồng hành với tỉnh Nghệ An không chỉ trong xây dựng chính quyền số, mà còn trong xây dựng kinh tế số, xã hội số, lựa chọn những ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh để phát triển và nâng cao sức cạnh tranh; đồng hành với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh trong chuyển đổi số, hướng tới nền kinh tế số. Mục tiêu hợp tác nhằm phát huy tối đa thế mạnh của hai bên, huy động nguồn lực tổng hợp để hỗ trợ nhau thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của mỗi bên, đồng thời góp phần mang lại lợi ích chung cho chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Bùi Thị Hương Giang – Phòng Khuyến công

Phản hồi bài viết