Nghệ An: Trăn trở giữ nghề muối

           Nghệ An là tỉnh có diện tích, sản lượng muối vào loại lớn của cả nước nên những tác động của ngành muối của cả nước cũng luôn ảnh hưởng trực tiếp tới hàng ngàn diêm dân Nghệ An.

 

 

 

          Theo quy hoạch tới 2020 và định hướng đến năm 2030: Phát triển hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất muối; áp dụng cơ giới hóa và cải tiến kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất và chất lượng muối. Quy hoạch đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 ổn định diện tích muối 800 ha, sản lượng 100.000 tấn (năm 2020) và đạt 120.000 tấn (năm 2030), từng bước nâng cao tỷ lệ muối sạch.

            Những năm gần đây sản xuất muối gặp rất nhiều khó khăn, diện tích, năng suất sụt giảm đáng kể: Nếu như năm 2019 diện tích sản xuất muối của cả tỉnh vẫn giữ nguyên là 689 ha với sản lượng 58.435 tấn, năng suất bình quân đạt 84 tấn/ha, thì năm 2020 diện tích sản xuất muối của cả tỉnh giảm xuống còn 663 ha, với sản lượng 52.200 tấn, năng suất bình quân 78 tấn/ha. Đến năm 2021 diện tích sản xuất muối của cả tỉnh theo kế hoạch là 665 ha, với sản lượng ước đạt 50.200 tấn.

Nguyên nhân dẫn đến năng suất diện tích giảm là do giá muối thấp (800 -1200 đồng/kg) nên diện tích đất sản xuất muối bị bỏ hoang còn nhiều. Thu nhập từ nghề muối thấp chỉ khoảng 100.000 đồng/ngày/người trong khi thu nhập từ các nghề khác khoảng 250.000 đồng/ngày/người nên lao động trong sản xuất muối chủ yếu là người già và trẻ nhỏ nên trình độ khoa học kỹ thuật thấp. Hệ thống kênh mương xuống cấp không có kinh phí tu sửa, chưa đảm bảo cấp nước biển chủ động, thoát nước ngọt nhanh khi trời mưa. Hệ thống nhà kho, nhà bảo quản muối sau thu hoạch còn manh mún, nhỏ chưa đảm bảo cho việc bảo quản muối lâu dài. Tiêu thụ muối chủ yếu thông qua thương lái, thiếu các cơ sở chế biến muối sang các sản phẩm tiêu dùng.

          Tuy nghề làm muối có thu nhập chưa cao, nhưng tỉnh Nghệ An vẫn có chủ trương giữ nghề để khai thác tiềm năng, kinh nghiệm của người dân trong sản xuất muối và để giải quyết công ăn việc làm cho người dân vùng nông thôn ven biển. Mục tiêu được tỉnh đề ra là nâng cao dần thu nhập của diêm dân, phát triển nghề muối một cách bền vững, hiệu quả.

          Quỳnh Lưu là huyện có diện tích sản xuất muối lớn của tỉnh Nghệ An với hơn 400 ha, tập trung chủ yếu ở các địa phương vùng biển. Năm 2020 sản lượng muối của huyện đạt gần 35 ngàn tấn. Tính đến nay, trên địa bàn huyện đã hình thành 4 nhà máy chế biến muối tinh, muối i ốt  gồm Công ty muối HaKaMatSu liên doanh Nhật Bản, Công ty muối Nghệ An, Xí nghiệp muối Vĩnh Ngọc và Công ty TNHH MTV muối xuất khẩu chất lượng cao Việt Nam.  

            Xã Quỳnh Thuận (Quỳnh Lưu) có khoảng 70% số hộ dân làm nghề muối. Nghề muối ở đây đã có từ lâu đời và thời hoàng kim nghề này mang lại thu nhập khá cho người dân. Thế nhưng, từ 10 năm qua, giá muối phập phù khiến diêm dân lao đao. Giá muối rớt dài trong mấy năm qua đã khiến người dân không còn mặn mà với nghề truyền thống này. Nghề muối vất vả, thu nhập lại thấp hơn nhiều nghề khác, nên diêm dân đã phải tha hương làm công nhân, giúp việc để mưu sinh. Hơn nữa mỗi năm nghề muối chỉ sản xuất được trong khoảng 3 tháng nắng nóng. Thời gian để hoang dài, các ô kết tinh, ô chạt lọc, thậm chí là cát biển lọc nước cũng bị hư hỏng, phải làm lại khi bước vào vụ mới nên chi phí đầu tư cũng khá lớn. Trong khi đó, giá muối lại rất thấp nên người dân không muốn theo.

 

 

 

         Để phát triển nghề muối, huyện cũng tiến hành đầu tư nâng cấp, mở rộng diện tích, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng muối như làm kênh cấp thoát nước, cải tiến ô phơi… Ngoài ra huyện tiếp tục tiến hành hỗ trợ diêm dân xây dựng bộ chạt lọc cải tiến, thay cát kênh xăm để tăng năng suất, giảm sức lao động cho diêm dân. 

           Hiện nay các chính sách cho ngành muối còn ít và chưa đủ để giúp người dân yên tâm sản xuất. Mặt khác, nhiều hợp tác xã không đủ năng lực cạnh tranh với tư thương trong hoạt động kinh doanh muối dẫn đến giá muối thấp. Do vậy, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ diêm dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất muối, hỗ trợ các HTX, đặc biệt là tăng cường mở rộng quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu cho ngành muối.  

          Với sự quan tâm, trăn trở của các cấp ngành, sự đầu tư chuẩn bị các điều kiện sản xuất kinh doanh muối tốt của các doanh nghiệp, HTX cộng với nhiệt huyết của bà con diêm dân, hy vọng rằng nghề muối sẽ ngày một phát triển, sẽ tạo nên được thương hiệu riêng để người làm muối có thể gắn bó với nghề hơn, sống được bằng nghề và mang lại thu nhập cao hơn cho bà con diêm dân./.

  Đậu Nghệ - Phòng HCTH

Phản hồi bài viết