Kinh tế Nghệ An 9 tháng đầu năm sau tác đọng của đại dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 năm 2021

 

          Cùng với cả nước, tỉnh Nghệ An triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2021 trong bối cảnh bị tác động, ảnh hưởng rất lớn do dịch Covid-19; làn sóng dịch Covid-19 bùng phát từ cuối tháng 4 với biến chủng mới có tốc độ lây lan nhanh chóng, nguy hiểm, diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương trong nước; Nghệ An bị ảnh hưởng trực tiếp, sâu sắc và toàn diện đến mọi mặt kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân, nhất là hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; làm gián đoạn các chuỗi cung ứng sản xuất và lưu chuyển thương mại hàng hóa, đình trệ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hoạt động doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, nhất là các ngành dịch vụ, du lịch, nhà hàng, khách sạn, vận tải, giáo dục, sản xuất chế biến, chế tạo... Nhiều doanh nghiệp vừa phải đối mặt nguy cơ thiếu nguyên liệu đầu vào, vừa giảm mạnh thị trường đầu ra cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ được, hàng tồn kho lớn buộc nhiều doanh nghiệp phải tạm dừng sản xuất, cắt giảm công suất, hoạt động cầm chừng giai đoạn quý 3 năm 2021.

Những khó khăn bao trùm ở các ngành phải kể đến ngành sản xuất công nghiệp do ảnh hưởng của dịch Covid-19, lao động bị thiếu hụt, nguồn nguyên liệu đầu vào, nhất là các nguyên liệu, thiết bị phải nhập khẩu của các nhà máy may, da giày, linh kiện điện tử do đối tác chậm hoặc tạm ngừng cung cấp. Thị trường tiêu thụ giảm, nhất là các sản phẩm tiêu dùng, các nhà máy bia phải giảm sản lượng do các nhà hàng, dịch vụ phải đóng cửa trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội; Lưu thông hàng hóa khó khăn do thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội, hạn chế đi lại ở nhiều tỉnh, thành; thủ tục thông quan về nguyên liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu hàng hóa chậm và kéo dài; Chi phí hoạt động của doanh nghiệp phát sinh nhiều do phải chi cho công tác phòng, chống dịch, hỗ trợ cho người lao động (chi phí xét nghiệm, thực hiện ba tại chỗ,...); cước tàu biển tăng giá mạnh.

Bên cạnh những khó khăn của ngành sản xuất công nghiệp, thì các loại hình dịch vụ là chịu tác động nặng nề nhất của dịch Covid-19, nhất là các ngành bán lẻ, dịch vụ ăn uống, du lịch, vận tải. Loại trừ một số mặt hàng y tế, nhu yếu phẩm phục vụ phòng, chống dịch, đối với các mặt hàng khác, sức mua của người tiêu dùng giảm mạnh do các cửa hàng kinh doanh, quán ăn, nhà hàng,...phải đóng cửa, không hoạt động. Từ tháng 6 đến nay, tất cả các khu điểm du lịch và các cơ sở kinh doanh dịch vụ lữ hành hầu như ngừng hoạt động. Lũy kế 9 tháng năm 2021, toàn tỉnh đón 1.670 nghìn lượt khách, giảm 38,71% so với cùng kỳ năm 2020, trong đó, khách lưu trú ước đạt 1.309 nghìn lượt, giảm 36,06% so với cùng kỳ; khách quốc tế ước đạt 3.196 lượt, giảm 83,06% so với cùng kỳ. Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành 9 tháng giảm 34,43% (Riêng quý III chỉ bằng 17,91% so với cùng kỳ). Trong đó: dịch vụ lưu trú giảm 33,05%; dịch vụ ăn uống giảm 34,19%; du lịch lữ hành giảm 67,33%.

Về dịch vụ vận tải, do thực hiện giãn cách xã hội trên diện rộng tại các địa phương trong tỉnh và nhiều tỉnh, thành trong nước nên hoạt động vận tải, lưu thông hàng hóa, hành khách gặp nhiều khó khăn. Các doanh nghiệp bị chậm tiến độ giao nhận hàng, chi phí lưu kho, lưu bãi tăng, cước vận chuyển tăng, đặc biệt là cước phí vận tải biển tăng đột biến làm ảnh hưởng lớn tới hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Doanh thu vận tải, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ vận tải 9 tháng ước đạt 7.475 tỷ đồng, giảm 3,88%. Trong đó, doanh thu vận tải hàng hóa 5.145 tỷ đồng, tăng 2,82%; doanh thu vận tải hành khách 1.220 tỷ đồng, giảm 30,95% và doanh thu bốc xếp, dịch vụ vận tải 1.110 tỷ đồng, tăng 10,35%.

Về việc làm cho người lao động, theo thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư số lao động tạm thời ngừng việc khoảng 15.398 người; trong đó, riêng trong Khu kinh tế Đông Nam và các Khu công nghiệp 5.398 người (tỷ lệ 17,8%). Giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp cho 11.454 người (đạt 81% so với cùng kỳ năm 2020) với số tiền hơn 142.446 triệu đồng. Mặt khác, do việc thực hiện giãn cách xã hội, nhập cảnh khó khăn, các chuyến bay bị dừng, hoãn nên nhiều chuyên gia, người lao động nước ngoài tại các doanh nghiệp FDI không sang được Việt Nam để làm việc theo kế hoạch. Bên cạnh đó, do ảnh hưởng của dịch tại nhiều tỉnh, thành trong nước, nhất là các tỉnh, thành phía Nam nên số lượng công dân Nghệ An từ các địa phương khác trở về địa phương rất lớn, tạo áp lực đến công tác đón, bố trí cách ly y tế, đặc biệt là yêu cầu giải quyết việc làm và đảm bảo an sinh xã hội.

Về công tác xúc tiến thu hút đầu tư, nhiều hoạt động xúc tiến đầu tư trực tiếp không thể triển khai được do quy định về giãn cách xã hội; các nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư nước ngoài không thể đến tỉnh để khảo sát, làm việc, thực hiện các hồ sơ, thủ tục đầu tư, triển khai khởi công các dự án mới; trong đó, một số dự án lớn bị chậm tiến độ triển khai do ảnh hưởng của dịch như nhà máy sản xuất linh kiện điện tử của tập đoàn Ju teng với tổng vốn đầu tư 200 triệu USD.

Trong bối cảnh khó khăn đó, quán triệt và thực hiện nghiêm chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Nghệ An đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các biện pháp để thực hiện mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch Covid-19. Trong 6 tháng đầu năm, dịch Covid-19 chưa tác động mạnh nên tình hình kinh tế - xã hội của tất cả các ngành, lĩnh vực đều đạt mức tăng trưởng khá. Theo số liệu báo cáo, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh tăng 7,58%, gần sát với kịch bản (7,61%) đã đề ra tại Quyết định số 138/QĐ-UBND ngày 18/01/2021 của UBND tỉnh. Trong đó, khu vực nông, lâm, thủy sản ước tăng 4,58%; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 13,8% (riêng công nghiệp tăng 20,44%); khu vực dịch vụ tăng 5,74%. Tính chung 9 tháng, tốc độ tăng trưởng GRDP trên địa bàn tỉnh đạt 5,9%/kịch bản 7,83%; trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,16%/kịch bản 4,65%; công nghiệp - xây dựng tăng 14,21%/kịch bản 12,46% (riêng công nghiệp ước tăng 21,37%/kịch bản 12,79%; xây dựng tăng 6,2%/kịch bản 12,09%); dịch vụ tăng 0,72%/kịch bản 6,58%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm tăng 4,2%/kịch bản 3,56%. Như vậy, 9 tháng năm 2021 trong bối cảnh bị tác động sâu do dịch Covid-19, mặc dù tốc độ tăng trưởng GRDP không đạt được theo kịch bản đề ra nhưng nhìn chung vẫn giữ được đà tăng trưởng khá tích cực trong bối cảnh khó khăn chung của cả nước. Khu vực nông nghiệp tăng trưởng ổn định, giữ vai trò là bệ đỡ của nền kinh tế; khu vực công nghiệp – xây dựng đạt được mức tăng trưởng khá cao, là động lực tăng trưởng chính, bù đắp cho sự sụt giảm của khu vực dịch vụ, du lịch do bị ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19.

Đồng chí Phạm Văn Hóa, Giám đốc Sở Công Thương thăm và làm việc với doanh nghiệp

Trong đó, chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 18,26% so với cùng kỳ; trong đó, sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí tăng 25,20%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 17,76%; công nghiệp khai khoáng tăng 17,04%; cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải giảm 1,12%. Một số sản phẩm công nghiệp có mức tăng trưởng tốt so với cùng kỳ năm 2020, như: Khai thác đá xây dựng 23.145 nghìn m3 (tăng 80,38%); xi măng 6.660 nghìn tấn (tăng 28,62%); sữa tươi 178,42 triệu lít (tăng 16,49%); tôn lợp 802,22 nghìn tấn (tăng 42%); điện sản xuất 2.393 triệu Kwh (tăng 29,08%)…

Công tác thu hút đầu tư, tính đến hết tháng 9, trên địa bàn tỉnh đã cấp mới cho 77 dự án, điều chỉnh 102 lượt dự án, tổng số vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm là 21.950,01 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2020, số lượng dự án tăng 30,5%, tổng mức đầu tư tăng 4,97 lần. Trong đó, nổi bật là thu hút các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, điện tử như Luxshare- ICT, Goertek, Everwin, Ju Teng. Một số dự án vốn đầu tư trong nước được cấp mới như: Khu đô thị Bắc Nghi Kim và Khu nhà ở Trung tâm Nghi Kim (1.195 tỷ đồng), Trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn thịt thương phẩm theo mô hình trại lạnh khép kín (800 tỷ đồng)...

Dự báo từ nay đến cuối năm mặc dù còn nhiều diễn biến phức tạp, nhưng về cơ bản, dịch bệnh Covid-19 đã dần được kiểm soát, nhiều địa phương trong nước đã có chuyển biến tích cực trong cuộc chiến chống dịch Covid-19. Tư duy chống dịch chuyển hướng sang cách ly ở quy mô hẹp nhất, sống chung với virus một cách an toàn, đẩy nhanh tiêm vắc-xin sẽ tạo điều thuận lợi cho phục hồi, phát triển kinh tế. Các địa phương trong tỉnh đã được chuyển sang trạng thái bình thường mới, đây là cơ sở quan trọng để phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội./.

Ngô Xuân Vinh - Phó Giám đốc TT Khuyến công và TVPTCN

Phản hồi bài viết