XÂY DỰNG MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CHANH GẮN VỚI CHẾ BIẾN VÀ TIÊU THỤ TẠI HUYỆN NAM ĐÀN

Nam Đàn là vùng “địa linh nhân kiệt”- cái nôi của phong trào yêu nước, quê hương của Mai Thúc Loan, Phan Bội Châu, Chủ tịch Hồ Chí Minh…và là vùng đất có bề dày lịch sử lâu đời.

Đặc biệt huyện Nam Đàn là huyện có truyền thống trồng cây chanh từ lâu đời, với diện tích trồng 650ha chanh lớn nhất cả tỉnh với khoảng 3.000 hộ nông dân trồng chanh, sản lượng hàng năm trên địa bàn huyện khoảng gần 10.000 tấn chanh/năm, thu nhập khoảng 160 tỉ đồng/năm. Trong đó riêng tại 03 xã Nam Kim, Khánh Sơn và Thượng Tân Lộc với tổng số hộ trồng trên 2.500 hộ trên diện tích trồng 600ha dọc theo dãy núi Thiên Nhẫn nên bà con nơi đây gọi giống chanh hiện đang trồng là giống Chanh Thiên Nhẫn. Năng suất chính vụ của chanh khoảng 13 tấn/ha mang lại, sản lượng đạt gần 7.800 tấn/năm, doanh thu đạt gần 100 tỷ đồng/năm. Trong đó, xã Nam Kim là xã nổi tiếng với việc trồng chanh lâu đời với số hộ trồng chanh 1650 hộ quy mô trồng trên toàn xã là 355ha chứng tỏ cây chanh là cây trồng đem lại nguồn thu nhập cao cho bà con trong xã, theo thời gian người dân các vùng lân cận như xã Khánh Sơn và Thượng Tân Lộc…cũng bắt đầu trồng chanh và phát triển cây chanh thành cây chủ lực trong xã với quy mô trồng lớn lần lượt là xã Khánh Sơn có 600 hộ trồng chanh với 170ha trồng, xã Thượng Tân Lộc có 250 hộ trồng chanh với diện tích trồng 135ha chanh. Trong những năm gần đây cây chanh không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho các hộ nông dân mà là cây để phủ xanh đất trống đồi trọc của huyện bởi giống chanh chịu được thời tiết khắc nghiệt, chịu hạn hán tốt nhưng lại cho ra đời những quả chanh có nhiều tinh dầu, mọng nước, thơm là đặc trưng nổi bật. Đây là loại cây đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân trong vùng, tuy nhiên diện tích trồng tập trung với quy mô lớn chưa nhiều, chủ yếu các hộ đang trồng tại vườn nhà với quy mô nhỏ là chính. Trước đây trên địa bàn hiện chưa có nhà máy chế biến sản phẩm từ chanh mà chủ yếu là các hộ dân tự tìm kiếm thị trường tiêu thụ hoặc thông qua các thương lái vì vậy tình trạng được mùa thì mất giá, được giá thì mất mùa diễn ra hàng năm, và phụ thuộc vào thương lái thu mua là chính. Vì vậy để giải quyết được tình trạng trên thì giải pháp tìm kiếm thị trường để tiêu thụ sản phẩm cho bà con trồng chanh là cần thiết và cấp bách. Đảm bảo tổ chức liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị có vai trò rất quan trọng quyết định tính bền vững trong sản xuất chanh, góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững, tăng thu nhập cho bà con. Xây dựng mô hình phát triển sản xuất chanh gắn với chế biến và tiêu thụ nông sản an toàn được xem là giải pháp hữu hiệu nhằm đưa các sản phẩm an toàn đến tay người tiêu dùng, là con đường ngắn nhất thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm mở rộng quy mô sản xuất, tạo ra chuỗi giá trị sản phẩm bền vững, ổn định kinh tế cho các hộ, góp phần tích cực thực hiện tiêu chí thứ 13 trong xây dựng nông thôn mới, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp, giải quyết đầu ra cho nông sản và an toàn thực phẩm cho người dân.

 

Lãnh đạo Trung tâm KC và TVPTCN Nghệ An họp bàn tại HTX Chanh Nam Kim, Nam Đàn

Mặt khác, một thực tế hiện nay người sản xuất phá vỡ liên kết khi giá sản phẩm gia tăng đột biến, tự ý bán phá giá cho các thương lái khác khi giá bán cao hơn thường xuyên xảy ra…. Điều này dẫn đến hậu quả là tình trạng “Được mùa mất giá, ít thiếu nhiều thừa”, hiệu quả kinh tế không cao, chưa tạo được tính bền vững trong sản xuất chanh. Nguyên nhân là do nhận thức của người dân nhiều nơi còn thấp, thiếu thông tin thị trường, một số bộ phận còn chạy theo lợi ích trước mắt. Việc liên kết giữa doanh nghiệp và người sản xuất chưa bền vững do chưa có cơ chế chia sẻ lợi nhuận, rủi ro, chủ yếu vẫn liên kết theo hình thức thương thảo thuận mua vừa bán. Tình trạng tiêu thụ sản phẩm vẫn còn qua nhiều khâu trung gian phân phối nên giá bán thực tế cao hơn nhiều so với giá thu mua tại cơ sở sản xuất, sức cạnh tranh chưa cao, chưa chiếm được lòng tin của người tiêu dùng. Công tác tuyên truyền quảng bá Marketting giới thiệu sản phẩm của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp còn yếu.

          Như vậy, việc xây dựng mô hình phát triển sản xuất Chanh gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm là để thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm chanh nói riêng nhằm nhân rộng mô hình cho các loại nông sản khác nói chung, góp phần xây dựng nông thôn mới ổn định, bền vững./.                                                                                                  

                                                                                                   Đức Minh - Phòng CNHT

Phản hồi bài viết