Đất trồng là gì, có mấy thành phần chính

0
31

Đất trồng là gì, trong đất trồng có mấy thành phần chính là vấn đề đang được nhiều người quan tâm. Trong bài viết này khuyencongnghean sẽ cùng mọi người tìm hiểu chi tiết về đất trồng và các thành phần trong đất một cách chi tiết để mọi người có thể hiểu rõ hơn và sâu sắc hơn về đề tài này, chúng tôi muốn chia sẻ thông tin về số lượng thành phần chính trong đất trồng. Việc này giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về đặc điểm cơ bản, vai trò cũng như các thành phần quan trọng có trong đất trồng. Mời các bạn tham khảo để có cái nhìn toàn diện về khái niệm đất trồng và vai trò quan trọng của từng thành phần trong hệ thống này.

Đất trồng là gì

Đất trồng, ở cơ bản, là lớp bề mặt tơi xốp nằm ở phía ngoài của vỏ Trái Đất, nơi mà thực vật có khả năng sinh sống. Nó đóng vai trò quan trọng bằng cách cung cấp nước, không khí và chất dinh dưỡng cần thiết để hỗ trợ sự phát triển và sinh trưởng của cây trồng.

đat-trong-la-gi

Đất trồng là kết quả của sự biến đổi của đá dưới tác động của yếu tố khí hậu, sinh vật và ảnh hưởng của con người. Những tác động này tạo ra đất trồng với độ phì nhiêu tốt, mang lại hiệu quả lớn cho người nông dân. Các yếu tố như khí hậu, sinh vật và tác động của con người đã đóng góp vào quá trình hình thành đất trồng, giúp nó trở thành môi trường lý tưởng để hỗ trợ sự phát triển mạnh mẽ và khỏe mạnh của cây trồng.

Tầm quan trọng của đất trồng với đời sống của cây


– Đất đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái của Trái đất và là yếu tố không thể thiếu đối với sự tồn tại của cuộc sống. Nó cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết, nước, và oxy, đồng thời hỗ trợ rễ cây, tất cả đều ảnh hưởng tích cực đến sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng để sản xuất thực phẩm. Đất là môi trường chứa đựng nhiều loại vi sinh vật, góp phần cải thiện cấu trúc đất, chuyển hóa chất dinh dưỡng, và kiểm soát cỏ dại, sâu bệnh, cũng như các bệnh hại cho cây trồng.

– Một khía cạnh quan trọng khác là sức khỏe của đất đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, thông qua việc duy trì hoặc tăng lượng carbon hữu cơ trong đất. Đất là nền tảng của hệ thống thức ăn và là nguồn phát triển cho mọi loại thực vật tạo ra thực phẩm. Sự giàu mỡ của đất tác động tích cực đến sự phát triển của cây và mang lại năng suất cao. Đất cũng là nơi sinh sống của nhiều vi sinh vật có lợi, giúp tăng cường quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng cho cây và bảo vệ chúng khỏi các bệnh tật.

Đất trồng có mấy thành phần chính


Chúng ta nhận thấy rằng đất trồng, theo cơ bản, hình thành từ ba thành phần chính là phần rắn, phần lỏng, và phần khí, như mô tả dưới đây:

  1. Phần Rắn:
    • Thành phần Vô cơ: Chiếm tỉ lệ từ 92 đến 98% khối lượng của phần rắn. Bao gồm chất dinh dưỡng như nitơ, photpho, kali, và nhiều thành phần khác, cùng với các thành phần cơ giới như cát, sét, limon.
    • Thành phần Hữu cơ: Bao gồm sinh vật sống trong đất, xác động vật và thực vật đã chết. Dưới tác động của vi sinh vật, xác động vật và thực vật nhanh chóng phân hủy thành chất hữu cơ và chất khoáng. Sản phẩm của quá trình này trở thành nguồn thức ăn cho cây trồng và cũng là nguyên liệu để tổng hợp thành chất mùn. Mùn, là chất làm cho đất có những tính chất tốt, được biết đến là yếu tố quan trọng đối với đất tốt và thường mang lại hiệu quả cao về năng suất cây trồng.
  2. Phần Lỏng:
    • Là nước có trong đất trồng do rễ cây hấp thụ nước và muối khoáng thông qua lông mút. Nước đã được cung cấp có tác dụng hòa tan chất dinh dưỡng trong đất trồng.
  3. Phần Khí:
    • Đóng vai trò cung cấp oxi cho cây, hỗ trợ quá trình hô hấp. Lượng oxi trong đất ít hơn so với không khí, và lượng carbonic (CO2) trong đất nhiều hơn rất nhiều so với khí quyển.

Tính chất của đất trồng

Chất lượng của đất trồng có thể được đánh giá dựa trên một số yếu tố quan trọng như sau:

  1. Độ Thoáng Khí và Thoát Nước:
    • Đất trồng cần có khả năng thoáng khí và thoát nước tốt để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây.
  2. Độ pH:
    • Độ pH của đất ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây trồng và là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá tính chất của đất.
  3. Hàm Lượng Dinh Dưỡng:
    • Đất trồng cần cung cấp đủ lượng dinh dưỡng để hỗ trợ sự sinh trưởng và phát triển của cây.
  4. Khả Năng Giữ Ẩm:
    • Đất trồng cần có khả năng giữ ẩm tốt để hỗ trợ sự phát triển của cây trồng, đặc biệt là trong điều kiện khí hậu khô hanh.
  5. Tính Cát, Đất Sét và Đất Đá:
    • Tính cát, đất sét và đất đá ảnh hưởng đến thoái hóa của đất và có vai trò quan trọng trong việc chống lại tình trạng xói mòn đất.

Đất trồng là một hệ thống phức tạp, gồm nhiều yếu tố và thành phần khác nhau. Trong quá trình phát triển cây trồng, đất không chỉ là môi trường cung cấp nước, chất dinh dưỡng và oxi mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và sự vững mạnh của cây. Bảo vệ và quản lý đất trồng một cách hiệu quả là chìa khóa để đảm bảo cây trồng phát triển mạnh mẽ và đạt được năng suất cao.

Phân loại đất trồng


Thực tế, đất trồng trong ngành nông nghiệp được phân chia thành đất thịt, đất cát, và đất sét dựa trên từng đặc điểm về thành phần và tính chất của từng khu vực địa lý. Mỗi loại đất mang đến những ưu điểm và nhược điểm riêng, và đặc tính này quyết định sự phù hợp với các loại cây trồng khác nhau. Do đó, quyết định chọn loại đất phù hợp sẽ phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của từng loại cây trồng và điều kiện địa lý tại từng vùng.

Đất thịt

dat thit
Đất thịt

Đất thịt, hay còn được biết đến dưới tên gọi khác là đất mùn, là sự hợp nhất của ba loại đất cụ thể: đất cát, đất phù sa, và đất sét. Vì vậy, đất thịt tổng hợp đầy đủ ưu điểm của ba loại đất trên. Khả năng giữ nước tốt và sự giàu chất dinh dưỡng là những đặc tính đặc trưng của đất thịt, làm cho nó phù hợp với nhiều loại cây trồng, tận dụng tính chất trung gian giữa đất cát và đất sét. Khi trồng tại đất thịt, rễ cây có đủ nước, không khí và không gian để phát triển.

Đất thịt có thành phần khoảng 25-50% cát, 30-50% mùn, và 10-30% sét.

Ưu điểm của đất thịt:

  • Tính Năng Thấm Nước và Nhiệt Độ:
    • Đất thịt có khả năng thấm nước và nhiệt độ tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hoá học diễn ra trong đất.
  • Hỗ Trợ Sinh Trưởng Của Thực Vật:
    • Đất thịt giúp thực vật phát triển mạnh mẽ, có hệ rễ phát triển tốt và dễ dàng hấp thụ chất dinh dưỡng.
  • Tính Tơi Xốp và Thông Thoáng:
    • Đất thịt có đặc tính tơi xốp, độ thông thoáng cao và chứa nhiều vi sinh vật có lợi.
  • Dễ Cày Bừa:
    • Đất thịt dễ dàng cày bừa, giúp tiết kiệm thời gian và công sức của người nông dân.
  • Cảm Giác Mềm Mại và Nhờn Dính Khi Ẩm:
    • Đất thịt, khi ẩm, có cảm giác mềm mại và nhờn dính khi sờ, không bị vỡ khi nén đất thành khối.

Nhược điểm của đất thịt:

  • Dễ Vỡ Vụn Khi Thiếu Ẩm:
    • Nếu không cung cấp độ ẩm đầy đủ, đất thịt có thể trở nên dễ vỡ vụn.
  • Nguy Cơ Úng Nước Khi Tưới Quá Nhiều:
    • Việc tưới nước quá mức có thể dẫn đến tình trạng úng nước, gây hại cho cây trồng.

Để khắc phục những nhược điểm này, các nông dân có thể áp dụng các giải pháp tái tạo đất thịt như sau:

  • Tăng Cường Phân Hữu Cơ:
    • Bằng cách tăng cường sử dụng phân hữu cơ, nông dân có thể kích thích sự gắn kết giữa các hạt đất, cải thiện cấu trúc đất và tăng cường độ bền của đất, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho sự sinh sống của vi sinh vật có lợi.
  • Sử Dụng Rác Thực Vật:
    • Việc phủ bề mặt đất bằng rác thực vật không chỉ gia tăng chất hữu cơ mà còn kích thích hoạt động của giun đất, giúp cải thiện tính chất của đất thịt.
  • Luân Canh Trồng Cây:
    • Bằng cách luân phiên canh tác các loại cây một cách hợp lý, nông dân có thể kích thích quá trình tái tạo đặc tính của đất thịt.
  • Hạn Chế Nén Đất:
    • Việc hạn chế tình trạng nén đất, tránh việc giẫm châm trên vùng đất trồng, sẽ giúp duy trì tính thoáng đãng của đất.
  • Làm Luống Cây Cao:
    • Tăng độ cao của luống cây trồng có thể cải thiện khả năng thoát nước, giảm nguy cơ trở nên ô nước khi đất thịt ẩm.

Đất cát

dat cat
Đất cát

Thực tế, đất cát được hình thành chủ yếu thông qua sự phân hủy hoặc phân mảnh của các loại đá như granite, đá vôi, và thạch anh. Loại đất này thường được ưa chuộng trong việc làm đất trồng rau do khả năng thoát nước tốt và giữ ấm hiệu quả. Tuy nhiên, đất cát không giữ chất dinh dưỡng như đất sét, do đó, nông dân cần bổ sung chất dinh dưỡng cho đất khi canh tác. Đất cát có cấu trúc thô, với hạt cát rời rạc có kích thước từ mịn (0,05mm) đến thô (2mm), tạo ra cảm giác sạn khi tiếp xúc.

Ưu điểm của đất cát:

  • Thoát Nước và Thấm Nhanh: Nhờ vào kẽ hở của hạt cát lớn, đất cát có khả năng thoát và thấm nước nhanh chóng.
  • Thoáng Khí và Hỗ Trợ Vi Sinh Vật: Đất cát tạo điều kiện thoáng khí, khuyến khích hoạt động mạnh mẽ của vi sinh vật trong đất.
  • Dễ Dàng Cày Bừa: Đất cát dễ cày bừa, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho người nông dân.

Nhược điểm của đất cát

  • Dính và Bí Khi Ướt: Đất cát trở nên dính và bí khi ướt, trong khi khô lại trở nên rời rạc.
  • Nghèo Mùn và Khả Năng Giữ Nước Kém: Đất cát thường nghèo mùn do chất hữu cơ bị phân giải nhanh, gây khả năng giữ nước và phân bón kém.
  • Khả Năng Phát Triển Cỏ và Vi Sinh Vật Yếu: Đất cát khuyến khích sự phát triển nhanh chóng của cỏ và vi sinh vật có trong đất phát triển kém, gây cạnh tranh cho cây trồng.
  • Nguy Cơ Khô Hạn và Thiếu Nước: Đất cát dễ gặp tình trạng khô hạn và cây trồng có thể thiếu nước do khả năng giữ nước kém.

Để khắc phục những hạn chế của đất cát, nông dân có thể áp dụng các biện pháp như bổ sung chất dinh dưỡng, sử dụng phủ bề mặt, luân canh cây trồng, và hạn chế nén đất.

Đất sét

Đất sét là loại đất có đặc tính dính và mềm mại khi ẩm, nhưng trở nên cứng và khó khi khô. Hiện nay, đất sét được rộng rãi sử dụng trong hoạt động trồng trọt.

dat set

Ưu điểm của đất sét:

  • Ổn Định Nhiệt Độ: Đất sét thay đổi nhiệt độ chậm hơn so với không khí, giữ nhiệt độ ổn định.
  • Giữ Nước Tốt: Đất sét có khả năng giữ nước tốt và ổn định nhiệt độ.
  • Tích Lũy Chất Hữu Cơ: Đất sét phân giải chậm các chất hữu cơ, tích lũy nhiều chất hữu cơ.
  • Hấp Thu Chất Dinh Dưỡng: Nhiều keo trong đất sét giúp hấp thu chất dinh dưỡng tốt.
  • Tỷ Lệ Mùn Cao: Đất sét có tỷ lệ mùn cao hơn đất cát.
  • Kết Hợp Mùn và Đất: Sự kết hợp giữa mùn và đất sét tạo nên một phức hợp bền vững.
  • Giàu Chất Dinh Dưỡng: Đất sét giàu chất dinh dưỡng.

Nhược điểm của đất sét:

  • Nguy Cơ Ngập, Úng: Đất sét khó thấm nước, gây nguy cơ cây trồng bị ngập, úng.
  • Thấp Thoáng Khí: Đất sét có độ thoáng khí thấp.
  • Cứng Chặt và Khó Cày: Đất sét cứng chặt, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức khi cày cấy do nghèo chất hữu cơ.
  • Nguy Cơ Nứt Nẻ Khi Hạn: Đất sét khi hạn có thể xuất hiện tình trạng nứt nẻ.


Khuyencongnghean.com.vn vừa chia sẻ thông tin về khái niệm và phân loại đất trồng, bao gồm các thành phần chính của đất. Mỗi thành phần đất trồng đều đóng vai trò quan trọng và thiết yếu trong quá trình chăm sóc cây trồng. Những thông tin này giúp độc giả hiểu rõ hơn về cách thức quản lý đất, cung cấp cơ sở để điều chỉnh đặc tính đất sao cho phù hợp với các giống cây mới. Chúng tôi mong rằng những thông tin này sẽ hữu ích cho việc nuôi trồng và quản lý đất đai của mọi người. Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm và theo dõi của các bạn.

LEAVE A REPLY