Phân bón là gì, tác dụng của phân bón với cây trồng

0
32
phan bon la gi


Để đảm bảo sự phát triển và năng suất cao của cây trồng, việc sử dụng phân bón là hết sức quan trọng. Phân bón giúp cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của cây, đồng thời cải thiện tính phì nhiêu của đất. Có hai loại phân bón chính là phân hữu cơ và phân vô cơ, mỗi loại đều mang những đặc điểm và công dụng riêng biệt. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu phân bón là gì, phân bón có tác dụng gì, mô tả các đặc điểm và công dụng của cả hai loại, đồng thời phân tích ưu nhược điểm của các loại phân bón hiện nay.

phân bón là gì ?

Phân bón là các hợp chất được nhập vào đất nhằm nâng cao tính phì nhiêu của nền đất, nhằm cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng giúp cây trồng phát triển và sinh trưởng, đồng thời tối ưu hóa năng suất. Theo định nghĩa của Bộ Nông nghiệp, phân bón được định nghĩa là sản phẩm với chức năng cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng hoặc có tác dụng cải thiện chất lượng đất

Một cách tổng quan, phân bón đơn giản là những chất được áp dụng vào đất nhằm cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng, hỗ trợ sự phát triển cân đối và khỏe mạnh của chúng, từ đó tối ưu hóa năng suất. Dựa vào nguồn gốc tạo thành, phân bón được phân loại thành hai loại chính: phân bón hữu cơ và phân bón vô cơ.

  • Phân bón hữu cơ: Xuất phát từ các chất hữu cơ, vi sinh vật, động vật, hoặc thực vật. Loại phân này bao gồm nhiều biến thể như phân hữu cơ truyền thống, phân hữu cơ vi sinh, phân hữu cơ khoáng, và phân hữu cơ sinh học.
  • Phân bón vô cơ: Bắt nguồn từ các chất khoáng, có thể là tự nhiên hoặc sản phẩm hóa học. Phân bón vô cơ cũng mang nhiều dạng như phân đơn, phân phức hợp, và phân hỗn hợp.

Ngoài ra, phân bón còn có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau như cách bón (phân bón rễ và phân bón lá), nguồn gốc và cách chế biến (phân công nghiệp, phân vi sinh, phân tự nhiên…), trạng thái vật lý (phân bón dạng lỏng, dạng rắn), thành phần (phân đơn, phân hỗn hợp), và nguyên tố dinh dưỡng (phân đa lượng, phân trung lượng, phân vi lượng).

Phân bón có tác dụng gì

Cùng khuyencongnghean.com.vn tìm hiểu phân bón có tác dụng gì nhé

Nhờ vào sự ứng dụng của phân bón, cây trồng có thể phát triển mạnh mẽ, mang lại năng suất cao và chất lượng nông sản tốt. Để đạt được hiệu quả tối đa từ việc sử dụng phân bón, quan trọng nhất là tuân thủ bốn nguyên tắc cơ bản sau đây: chọn đúng loại phân, áp dụng đúng cách, bón đúng lúc và tuân thủ đúng liều lượng.

phan bon co tac dung gi

Phân bón không chỉ đơn thuần là các chất cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng, mà còn là nguồn cung cấp một hoặc nhiều nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu. Nhờ vào điều này, phân bón kích thích sự phát triển và sinh trưởng của cây trồng, góp phần nâng cao

Sự phát triển, sinh trưởng, chất lượng và năng suất của cây trồng đều phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời tiết, sâu bệnh, hạt giống, đất đai, nước, v.v. Trong danh sách này, phân bón đóng một vai trò quan trọng và quyết định. Dưới đây là một số tác động của phân bón đối với cây trồng mà bạn nên nắm rõ.

Đối với sự sinh trưởng của cây trồng:

Phân bón cung cấp những dưỡng chất cần thiết để thúc đẩy sinh trưởng của cây. Việc sử dụng phân bón một cách cân đối sẽ kích thích quá trình phát triển, khuyến khích cây đổ nhánh, đậu hoa nhiều và phát triển quả. Đồng thời, phân bón cũng tạo điều kiện cho rễ phát triển sâu vào đất, giúp hạn chế tình trạng đổ ngã của cây. Sử dụng phân bón có thể tăng cường sức đề kháng và khả năng chống chịu của cây trước các yếu tố bất lợi.

Ngoài việc cung cấp dưỡng chất, phân bón còn góp phần vào hệ sinh thái nông nghiệp. Phân bón hỗ trợ các quá trình như phân hủy, chuyển hóa chất liệu, và tăng khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng. Nó giúp phân giải chất khó hấp thụ thành dạng dễ hấp thụ, tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng phát triển mạnh mẽ và khỏe mạnh.

Nếu thiếu phân bón, cây trồng sẽ phát triển kém, cây có thể trở nên yếu đuối và còi cọc. Cây sẽ có ít cành, lá nhỏ và có thể bị mất màu. Việc đậu quả sẽ giảm, bộ rễ không phát triển mạnh mẽ, dễ bị sâu bệnh tấn công, và khả năng chống chịu với các điều kiện môi trường bất lợi sẽ giảm. Đây là những vấn đề mà bạn nên chú ý sau khi tìm hiểu về “Phân bón là gì?”.

Đối với năng suất của cây trồng

sự sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh là bước quan trọng để tạo ra một mùa vụ với năng suất cao. Vì vậy, việc sử dụng phân bón đầy đủ và cân đối đóng vai trò quan trọng. Để đạt hiệu suất tối đa, việc hiểu rõ nhu cầu dinh dưỡng của từng loại và giống cây trồng là cực kỳ quan trọng. Bón phân quá mức hoặc thiếu sót đều có thể tạo ra hậu quả không mong muốn và gây ảnh hưởng tiêu cực đến cây trồng. Cây trồng có thể phát triển kém, ít hoặc không ra hoa, tỷ lệ đậu quả giảm, và mùa vụ có thể gặp khó khăn, ảnh hưởng đến năng suất một cách đáng kể.

Ngoài ra, phân bón còn có tác động quan trọng đến năng suất của cây trồng, đặc biệt là trong giai đoạn trước khi cây ra hoa và trong quá trình nuôi trái. Giai đoạn trước khi ra hoa ảnh hưởng lớn đến chất lượng và số lượng của hoa. Việc áp dụng phân bón đúng cách trong giai đoạn này sẽ thúc đẩy cây ra hoa đồng đều và đậu quả mạnh mẽ.

Trong giai đoạn nuôi trái, việc sử dụng phân bón để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ kích thích quá trình tích lũy chất hữu cơ như đường, protein, tinh bột, giúp trái cây phát triển đều, nặng và chất lượng.

Đối với chất lượng nông sản của cây trồng

đánh giá được thực hiện dựa trên một loạt các tiêu chí như màu sắc, hình thái, thành phần chất dinh dưỡng, trọng lượng, giá trị thương phẩm, và nhiều yếu tố khác. Trong số các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của nông sản, phân bón đóng một vai trò quan trọng, cùng với đất, nước, và hạt giống. Sự sinh trưởng và phát triển đúng mức của cây trồng là quan trọng để đạt được năng suất cao và chất lượng nông sản đạt chuẩn.

Hơn nữa, chất lượng của nông sản được ảnh hưởng bởi nhiều hợp chất hữu cơ, mà phân bón có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hình thành chúng. Phân bón định hình hàm lượng và tính chất của các hợp chất hữu cơ, cũng như loại men có thể thúc đẩy quá trình sinh hóa của cây trồng.

Ngoài ra, phân bón chứa hàm lượng kali (K) lớn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường lượng tinh bột và đường trong nông sản. Kali còn có ảnh hưởng đáng kể đến hương vị, thời gian bảo quản và màu sắc của nông sản. Hàm lượng nitơ (N) trong phân bón giúp tăng lượng protein trong nông sản và giảm lượng xenlulo. Hàm lượng lân (P) đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi năng lượng và tổng hợp axit nucleic, protein, nhiễm sắc thể,… Chất này kích thích sự phát triển của rễ, quả, mầm hoa, và quyết định chất lượng của hạt giống. Hàm lượng lân còn hỗ trợ cây trở nên chống chịu hơn đối với các điều kiện thời tiết khắc nghiệt như rét và hạn hán.

Các loại phân bón

1. Phân đạm (N):

Phân đạm, hay còn gọi là phân Urea, là một loại phân bón phổ biến được ưa chuộng, đặc biệt là trong các vùng nông thôn. Chứa nhiều đạm (N), phân đạm cung cấp dinh dưỡng quan trọng cho cây trồng, thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của cây.

2. Phân lân (P):

Phân lân đóng một vai trò quan trọng trong việc kích thích quá trình sinh tưởng và phát triển của cây. Sự thiếu hoặc thừa lân đều ảnh hưởng không tốt đến cây trồng, vì nó được coi là chất dinh dưỡng quan trọng nhất để duy trì sự sống của cây.

Phân lân giúp cây hình thành mầm hoa, đào nhánh, phân cành, và đảm bảo ra hoa kết quả. Nó tham gia vào các quá trình phát triển của bộ rễ, quang hợp và hô hấp. Ngoài ra, phân lân giúp giảm thiểu tác động của việc bón thừa đạm, tạo bộ đệm giúp cây chịu được độ chua, kiềm của đất và ngăn chặn sự tác động của sâu bệnh.

3. Phân Kali:

Phân kali cải thiện khả năng hấp thụ nước và chất dinh dưỡng của rễ cây. Tác động thẩm thấu của tế bào giúp tăng cường khả năng chịu đựng rét và giúp cây vượt qua mùa đông một cách hiệu quả.

4. Phân vi sinh:

Phân vi sinh chứa các vi sinh vật có lợi cho đất, phổ biến nhất là chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma. Thường được sử dụng để tổng hợp các chất khó tiêu, kiểm soát và tiêu diệt mầm bệnh đất gây hại cho cây trồng. Có thể sử dụng làm phân bón lót hoặc thúc.

  • Cách bón lót: Rải đều trên mặt đất hoặc theo hàng/chậu.
  • Cách bón thúc: Áp dụng cho cây trồng lâu năm bằng cách đào rãnh và phun nước để phân ngấm xuống đất.

5. Phân hữu cơ:

Phân hữu cơ có nguồn gốc từ chất hữu cơ, động vật, thực vật. Bao gồm nhiều loại như phân trùn quế, phân gà, phân bò, và phân hữu cơ Bounce Back. Có thể tự ủ phân hữu cơ tại nhà bằng chế phẩm EM và mật rỉ đường.

6. Phân NPK:

Phân NPK cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cây trồng phát triển và sinh trưởng. Phổ biến trên thị trường với nhiều công thức như NPK 20-20-15, NPK 30-10-10, NPK 16-16-8, NPK 15-15-15, được sử dụng tùy thuộc vào giai đoạn phát triển của cây trồng.

Hiệu ứng Môi trường của Việc Sử Dụng Phân Bón

Tác động của việc sử dụng phân bón, đặc biệt là phân bón hữu cơ, không ít lần gây ra các tác động tiêu cực đối với môi trường. Thiếu hiểu biết và việc lạm dụng phân bón trong quá trình trồng trọt là nguyên nhân chính dẫn đến những tác động xấu cho môi trường.

1. Nước: Môi trường nước đóng vai trò quan trọng trong đời sống hàng ngày và nông nghiệp. Lượng nước tưới cho cây trồng cần được duy trì, và việc sử dụng phân bón vô cơ có khả năng hòa tan trong nước tốt có thể gây hậu quả nếu lượng phân hóa học dư thừa. Phần dư thừa này có thể thấm vào nguồn nước ngầm, ao suối, sông hồ, gây ô nhiễm nước và nguy hiểm cho sinh vật sống trong nước, kể cả con người.

2. Đất: Sử dụng lượng lớn phân vô cơ trong thời gian dài có thể làm cho đất trở nên bạc màu và chai cứng. Đất thiếu mùn hữu cơ, cần thiết cho sự phát triển của cây trồng và vi sinh vật đất, có thể dẫn đến việc chết chóc của chúng. Cây trồng trên loại đất này có thể chứa dư lượng phân bón vô cơ và hóa chất, có thể gây ra nguy cơ lớn về sức khỏe khi tiêu thụ.

3. Hệ sinh thái: Sử dụng phân bón vô cơ không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước và đất, mà còn ảnh hưởng đến cả hệ sinh thái nói chung. Việc tiêu diệt các loài sinh vật dần dần bởi các chất độc hại trong phân bón vô cơ có thể tạo ra sự mất cân bằng sinh học và gây ô nhiễm tại các khu vực cụ thể. Sự gia tăng về mức độ các loài mầm bệnh và động vật gây hại có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các đại dịch bệnh trong tương lai.

Những nguyên nhân làm thất thoát phân bón

Phân bón đóng vai trò quan trọng trong việc tăng năng suất và chất lượng của cây trồng. Tuy nhiên, hiệu suất của phân bón có thể giảm bớt do một số nguyên nhân dẫn đến hiện tượng thất thoát. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến và biện pháp khắc phục:

  1. Bốc hơi của Phân Bón:
    • Nguyên Nhân: Phân bón có thể bị bốc hơi do nhiều yếu tố như nhiệt độ, sự tác động của vi sinh vật, hay các phản ứng hóa học, đặc biệt là đối với phân bón lá.
    • Biện Pháp Khắc Phục: Chọn thời điểm phun phân bón lá mà không bị ảnh hưởng nhiều bởi nhiệt độ cao. Sử dụng các phân bón có công thức chống bốc hơi để giảm mức độ mất mát.
  2. Hiện Tượng Rửa Trôi:
    • Nguyên Nhân: Địa hình, kết cấu đất, loại phân bón, và lượng mưa có thể dẫn đến hiện tượng rửa trôi phân bón.
    • Biện Pháp Khắc Phục: Chọn loại phân bón phù hợp với điều kiện địa hình và đặc tính của đất. Áp dụng các biện pháp kiểm soát nước mưa để giảm nguy cơ rửa trôi.
  3. Phân Bón Bị Giữ Chặt:
    • Nguyên Nhân: Tác động của đất giữ chặt lượng phân bón, làm cho cây khó hấp thụ.
    • Biện Pháp Khắc Phục: Cải thiện độ thoát nước của đất để tránh tình trạng giữ chặt. Sử dụng phân bón hòa tan hoặc có hình thức giải phóng dần để tăng khả năng hấp thụ của cây.

Qua đó, việc hiểu rõ về những nguyên nhân này sẽ giúp tối ưu hóa sự hiệu quả của phân bón và đảm bảo rằng cây trồng có thể tận dụng được toàn bộ lợi ích dinh dưỡng.

Cách sử dụng phân bón hiệu quả

Để đạt được hiệu quả tối đa khi sử dụng phân bón (bao gồm cả phân bón hữu cơ và phân bón vô cơ), việc tuân thủ 4 nguyên tắc cơ bản sau đây là quan trọng:

1. Đúng Lúc:

  • Cây trồng trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, đòi hỏi lượng chất dinh dưỡng khác nhau. Bón phân đúng lúc giúp cây hấp thụ tối ưu, tránh lãng phí và ô nhiễm môi trường.

2. Đúng Liều Lượng:

  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của loại phân bón để tránh lãng phí và tiết kiệm chi phí. Quan sát sự phát triển của cây, đất, và thời tiết để điều chỉnh liều lượng phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

3. Đúng Loại Phân Bón:

  • Tùy thuộc vào nhu cầu dinh dưỡng của cây trồng ở từng giai đoạn, lựa chọn loại phân bón phù hợp. Để ví dụ, giai đoạn đầu phát triển cần nhiều đạm, trong khi cây ở giai đoạn sinh trưởng có thể cần nhiều kali.

4. Đúng Cách:

  • Áp dụng phương pháp phù hợp với từng loại phân bón. Ví dụ, với phân bón lót, đảm bảo tưới nước đủ và vùi phân sâu xuống đất. Đối với phân hữu cơ, quá trình ủ cho hoai mục là quan trọng. Phân bón lá cần được pha đúng liều lượng cho cây trồng.

Tuân thủ những nguyên tắc trên không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng phân bón mà còn bảo vệ môi trường và tạo ra một hệ thống canh tác bền vững.

Việc sử dụng phân bón đúng cách là không thể phủ nhận sự quan trọng của nó trong hoạt động trồng trọt. Để đạt được hiệu quả tối đa, chúng ta cần tuân thủ quy trình và liều lượng phân bón. Lạm dụng phân bón có thể dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng như ô nhiễm môi trường, giảm năng suất cây trồng và gây ra nhiều hậu quả không mong muốn. Trong bài viết này, khuyencongnghean.com.vn đã chia sẻ thông tin hữu ích về phân bón như phân bón là gì, phân bón có tác dụng gì…nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng phân bón một cách hợp lý để đảm bảo hiệu suất tốt nhất cho cây trồng và bảo vệ môi trường.

LEAVE A REPLY