Thâm canh là gì, Tầm quan trọng và các phương pháp thâm canh hiệu quả

0
18
tham canh

Ngành nông nghiệp tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ với nhiều kỹ thuật canh tác cây trồng hiệu quả. Trong đó, thâm canh đang trở thành một phương pháp phổ biến được người nông dân áp dụng. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về thâm canh là gì , định nghĩa và các phương pháp thâm canh đang được ứng dụng thông dụng trong ngành nông nghiệp, qua bài viết của Khuyencongnghean.com.vn

Thâm canh là gì

Thâm canh, một phương pháp nâng cao hiệu suất trong sản xuất nông nghiệp, sử dụng kiến thức khoa học và công nghệ tiên tiến. Mục tiêu chính của thâm canh là cải thiện chất lượng đất trồng và tối ưu hóa việc tận dụng dinh dưỡng, nhằm tăng cường năng suất cho cây trồng. Phương pháp này không chỉ mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho nông dân mà còn đáp ứng một cách hiệu quả nhu cầu ngày càng cao về nông sản trên thị trường.

tham canh la gi

Thuật ngữ “thâm canh,” xuất phát từ tiếng Hán có nghĩa là “cày sâu,” ban đầu được áp dụng để nâng cao năng suất trong sản xuất cây hoa màu. Tuy nhiên, tiến triển của thâm canh đã đi xa hơn, bao gồm việc cải thiện chất đất thông qua sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu, và lai tạo giống cây. Tóm lại, thâm canh là một phương pháp linh hoạt giúp tăng cường hiệu suất canh tác đất trồng.

Một cách đơn giản, thâm canh giúp tối ưu hóa sự sử dụng đất trồng, đảm bảo rằng một diện tích đất nhất định có thể đạt được sản lượng cao nhất. Trong ngữ cảnh nông nghiệp hiện đại, khi diện tích đất trồng ngày càng thu hẹp và nhu cầu tăng lên, thâm canh trở thành một yếu tố quan trọng đối với sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp.

Thâm canh bắt nguồn từ đâu

Từ khi con người xuất hiện, nhu cầu cơ bản không thể thiếu là thức ăn, trong đó các loại hoa màu và nông sản đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi sống loài người.

Hiện nay, với sự gia tăng nhanh chóng của dân số, nhu cầu về nông sản ngày càng lớn, trong khi đầu tư và mở rộng sản xuất nông nghiệp lại ngày càng gặp hạn chế. Điều này đòi hỏi con người phải đổi mới tư duy canh tác, tăng cường chất lượng canh tác thông qua đầu tư nhân lực và nguồn tài nguyên sản xuất cần thiết, nhằm nâng cao năng suất trên mỗi diện tích sử dụng.

Cho đến nửa sau thế kỷ 20, con người trên toàn thế giới mới bắt đầu áp dụng tiến bộ khoa học và kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp. Việc cung cấp con giống, sử dụng phân bón hóa học chất lượng cao, áp dụng biện pháp luân canh, gối vụ, xen canh, và giải quyết các vấn đề về thuỷ lợi là những biện pháp tích cực.

Nhờ vào sự đổi mới tư duy và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đến năm 1960, sản lượng lương thực từ các loại cây có hạt trên toàn thế giới đã tăng mạnh lên 1.025 triệu tấn, tăng 41,77% so với giai đoạn trước đó.

Điều đáng chú ý là áp dụng phương pháp thâm canh đã đưa sản lượng lương thực từ cây có hạt lên 2.049 triệu tấn vào năm 1996, mặc dù diện tích đất trồng không mở rộng. Điều này là minh chứng cho hiệu quả đáng kể của thâm canh đối với sản xuất nông nghiệp. Thâm canh không chỉ tăng cường sản lượng mà còn là xu hướng chung trong nông nghiệp toàn cầu, với sự tiến bộ và hiện đại hóa liên tục trong sản xuất thâm canh ngày nay, tập trung không chỉ vào sản lượng mà còn vào giá trị cốt lõi như an toàn thực phẩm và quản lý mùa vụ để đạt được hiệu quả tối đa.

Vai trò của thâm canh

Thâm canh đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng năng suất thu hoạch trên một diện tích trồng nhất định. Thay vì mở rộng diện tích nông nghiệp, điều này trở nên không phù hợp trong bối cảnh hiện tại, khi quá trình công nghiệp hóa đang giảm diện tích đất dành cho nông nghiệp và tăng cường nhiễm phèn cũng như nhiễm mặn. Cùng với đó, cây trồng đang phải đối mặt với nhiều yếu tố khó khăn khác để đạt được năng suất cao. Trong tình huống này, thâm canh trở thành giải pháp hiệu quả, giúp tối ưu hóa sản lượng và vượt qua các thách thức thực tế.

Thâm canh đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng năng suất thu hoạch

Phương pháp thâm canh cho phép chúng ta tận dụng đồng thời nhiều nguồn lực sản xuất khác nhau, đặc biệt là thông qua việc ứng dụng nền khoa học kỹ thuật hiện đại, các biện pháp luân canh, và tăng vụ khác. Kỹ thuật thâm canh cũng được áp dụng trong lĩnh vực chăn nuôi, mang lại những hiệu quả đáng kể.

Với lịch sử nông nghiệp lúa nước lâu dài, Việt Nam đã áp dụng các phương pháp sản xuất mới như thâm canh, giải quyết được tình trạng thiếu lương thực và nổi bật là trở thành quốc gia xuất khẩu gạo hàng thứ hai trên thế giới. Điều này là một minh chứng cho sự hiệu quả và ứng dụng rộng rãi của thâm canh trong phát triển nông nghiệp.

Bản chất của thâm canh trong nông nghiệp

Bản chất của thâm canh trong nông nghiệp có thể được giải thích đơn giản là việc đầu tư thêm vốn, công nghệ và lao động trên một đơn vị diện tích nhằm tối ưu hóa sản phẩm đạt được với chi phí thấp nhất. Dù có những biểu hiện khác nhau về hình thức đầu tư và canh tác, nhưng bản chất vẫn là tạo ra năng suất cao với chi phí thấp.

So sánh với quảng canh, cả hai là phương thức canh tác trong nông nghiệp với mục tiêu tăng sản lượng thu hoạch. Tuy nhiên, quảng canh chủ yếu mở rộng diện tích đất đai và không đặt nặng vào đầu tư khoa học công nghệ, phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố tự nhiên như độ phì của đất. Trong khi đó, thâm canh vẫn được coi là phương thức phù hợp nhất trong điều kiện nông nghiệp hiện nay tại Việt Nam.

Thâm canh trong nông nghiệp là quá trình phức tạp và đa dạng, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Việc gia tăng sản lượng trong ngành nuôi trồng trở nên càng quan trọng, và thâm canh đã chứng tỏ ý nghĩa to lớn cả về lý luận và thực tiễn.

Thâm canh không chỉ là đặc điểm của các nước Tư bản và Xã hội chủ nghĩa, mà còn được thúc đẩy và phát triển bởi nhà nước thông qua các biện pháp như quy hoạch khu vực kinh tế nông nghiệp phù hợp và phát triển hạ tầng nông thôn. Điều này giúp thâm canh tiếp cận với đổi mới và tiến bộ kỹ thuật, điều hòa phương thức canh tác theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa.

Vì sao cần thâm canh trong nông nghiệp

Thâm canh thực sự là một phương pháp đáng chú ý để gia tăng sản lượng nông sản một cách đáng kể. Bên cạnh lợi ích về sản lượng, chúng ta còn có thể tìm hiểu thêm về các lý do khác mà thâm canh được coi là giải pháp quan trọng trong nông nghiệp.

Thường thì, khi muốn tăng sản lượng, việc đầu tư thêm vào cây giống, phân bón và nhân công là điều không thể tránh khỏi. Điều này thường kèm theo nhu cầu mở rộng diện tích đất trồng để đạt được hiệu suất mong muốn. Tuy nhiên, thâm canh là phương pháp không yêu cầu mở rộng diện tích canh tác mà vẫn đảm bảo tăng sản lượng.

Hiện nay, tình trạng đất chật và dân số đông là một vấn đề phổ biến trên toàn thế giới, không chỉ tại Việt Nam. Sự gia tăng nhanh chóng của dân số dẫn đến nhu cầu lớn về lương thực và thực phẩm. Tuy nhiên, diện tích đất nông nghiệp ngày càng giảm, đặt ra thách thức về việc cung cấp đủ lương thực. Thâm canh trở thành một giải pháp quan trọng để gia tăng sản lượng mà không cần mở rộng diện tích sử dụng đất.

Phương pháp thâm canh cũng hỗ trợ tăng vụ, không chỉ giúp giải quyết vấn đề lương thực mà còn tận dụng hiệu quả các nguồn lực sản xuất khác nhau, từ đó tiết kiệm chi phí tối đa. Điều này không chỉ áp dụng cho cây trồng mà còn cho chăn nuôi, nơi thâm canh không chỉ liên quan đến việc sử dụng con giống mà còn bao gồm các kỹ thuật chăm sóc và nuôi dưỡng, tăng cường hiệu suất vật nuôi.

Một số kỹ thuật áp dụng trong các mô hình thâm canh

Hiện nay, một số kỹ thuật thâm canh được dùng thông dụng và phổ biến nhất là: 

Thâm canh rau màu vụ hè thu

tham canh rau mau vu he thu
Vụ hè thu

Trong mùa hè thu, khi thời tiết nóng và mưa nhiều, việc áp dụng phương pháp thâm canh đòi hỏi sự chú ý đặc biệt từ bà con nông dân. Dưới đây là những điều cần lưu ý:

  1. Chọn Giống: Ưu tiên lựa chọn giống thuộc thế hệ F1, đây là loại giống có khả năng chống chịu cao với biến động của môi trường. Ngoài ra, giống F1 thường mang lại năng suất cao, có mẫu mã và hình dáng đẹp, đồng thời có chất lượng ổn định.
  2. Vấn Đề Kỹ Thuật: Vì thời tiết không ổn định, bà con cần sử dụng các phương tiện như lưới, khung hoặc mùng để bảo vệ cây trồng khỏi tác động của thời tiết cực kỳ nắng nóng hoặc mưa lớn. Đặc biệt, trong giai đoạn cây ra hoa hoặc kết trái, chăm sóc đặc biệt là quan trọng để tránh thối hoặc hỏng hóc.
  3. Phân Bón, Tưới Nước, Phòng Trừ Sâu Bệnh: Trong môi trường thời tiết biến động, chăm sóc cây trở nên khó khăn hơn. Mưa lớn có thể làm trôi phân bón và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của sâu bệnh. Đối mặt với tình hình này, việc lên lưới ngay từ đầu để phòng trừ là quan trọng. Trong thời tiết nắng, cần bổ sung nước và phân bón theo nhu cầu của cây. Trong các loại phân bón, việc sử dụng phân bón vi sinh từ EcoClean được khuyến khích để đảm bảo an toàn cho môi trường và nông sản.

Thâm canh cây vụ đông

Trong vụ đông, việc chuẩn bị các yếu tố và kỹ thuật tương tự như trong vụ hè thu là quan trọng. Đặc biệt, cần chú ý đến việc bón phân đa, trung, và vi lượng phù hợp cho cây trồng. Điều này giúp cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và kịp thời cho cây, đồng thời tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, đặc biệt là khi thời tiết ẩm ướt, điều kiện lý tưởng cho sự phát triển mạnh mẽ của chúng.

Thâm canh vụ đông

Nuôi lươn và tôm siêu thâm canh


Như đã đề cập, kỹ thuật thâm canh không chỉ áp dụng cho cây trồng mà còn được sử dụng trong nuôi trồng động vật.

Cụ thể, phương pháp thâm canh thường được áp dụng trong việc nuôi tôm và lươn. Tương tự như trong canh tác cây trồng, việc áp dụng kỹ thuật thâm canh trong nuôi trồng đòi hỏi sự chú ý đặc biệt đến việc chọn giống, chăm sóc và phòng trừ bệnh.

tham canh
Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh

Trong trường hợp nuôi tôm, bảo đảm môi trường nước sạch, không chứa chất thải công nghiệp là quan trọng để tránh tình trạng ngộ độc và nhiễm bệnh cho tôm.

Với lươn, quan trọng là lưu ý đến thói quen ăn thịt lẫn nhau của chúng. Khi lươn đạt một tháng tuổi, việc tách đàn và lựa chọn những con có kích thước tương đồng để nuôi chung là cần thiết để tránh tình trạng hao hụt về số lượng.

Thâm canh có thể được áp dụng vào mô hình Farmstay

Như đã biết, thâm canh không chỉ là phương pháp hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp mà còn là sự lựa chọn lý tưởng cho mô hình Farmstay.

Đối với Farmstay có diện tích đất lớn và mục tiêu kinh doanh nông sản, việc áp dụng phương pháp thâm canh là không thể thiếu để tối ưu hóa năng suất. Ngược lại, nếu Farmstay có diện tích hạn chế, quyết định áp dụng thâm canh cần được xem xét kỹ lưỡng, vì đòi hỏi đầu tư lớn từ cơ sở vật chất, nhân công đến cây giống.

Áp Dụng Vào Farmstay

Trong mô hình Farmstay sử dụng thâm canh, việc sử dụng phân bón hữu cơ là lựa chọn thích hợp. Điều này không chỉ đảm bảo an toàn cho cây trồng mà còn giữ cho môi trường xung quanh Farmstay được duy trì trong lành.


Vậy là, toàn bộ thông tin về thâm canh đã được tiết lộ trong bài viết này. Chúng tôi hy vọng rằng những chia sẻ này đã giúp bạn hiểu rõ về khái niệm thâm canh và nắm bắt một số phương pháp thâm canh hiệu quả đang được sử dụng phổ biến ngày nay.

Nếu bạn có ý định khám phá tiềm năng kinh doanh từ đất đai quê hương, hãy tự tin bắt tay vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và áp dụng mô hình thâm canh để đạt được hiệu suất tối ưu. Chúc bạn may mắn và thành công với kế hoạch kinh doanh của mình. Đừng quên theo dõi blog Khuyến Công hàng ngày để cập nhật những tin tức hữu ích và thú vị

SHARE
Previous articleĐiện lực nghệ an
Next articleKhu công nghiệp Nam Cấm Nghệ An
Với hơn 15 năm hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển trong ngành nông nghiệp, tôi - Nguyễn Văn Mạnh, tự hào giữ vững vị thế của mình như một chuyên gia có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm độc đáo trong lĩnh vực này.

LEAVE A REPLY